De Afsluitdijk als monument


Het consortium Boskalis Nederland, West8, Witteveen + Bos heeft wederom de krachten gebundeld in een toonaangevend project: een integrale visie te presenteren voor de Afsluitdijk tot 2100. Dit consortium heeft eerder samengewerkt in projecten zoals het Markeroog en het Wieringerrandmeer (Lago Wirense). De combinatie van een ervaren uitvoerende partij, multidisciplinair ingenieursbureau en visionair landschapsarchitect levert een mix van praktische en inhoudelijke kennis, innovatiekracht en visie - een ideale mix in de ontwikkeling van spraakmakende projecten.

De fascinatie van de leden van het consortium voor het verleden van de afsluitdijk en de oorspronkelijke visie van ir. Lely, vormen de basis voor een visie die mooi is in eenvoud. Uitgangspunt voor het plan is dat de Afsluitdijk wordt ‘verduurzaamd’ op een manier die recht doet aan de historische integriteit van deze icoon. De visie op de Afsluitdijk kan niet los staan van een visie op de ontwikkeling van het IJsselmeer en de Wadden op lange termijn. De functie van de afsluitdijk is daarom beschouwd in een breder kader als element binnen een groter systeem. Daarmee komt een breder scala van oplossingsrichtingen aan bod en kunnen interessante koppelingen worden gemaakt.

De kern van de visie ligt bij de discrete aanpassing van de afsluitdijk, parallel aan een ontwikkeling op lange termijn waarin de IJssel op natuurlijke wijze terug in het systeem wordt gebracht. De afsluitdijk wordt met beperkte ‘geen spijt’ maatregelen in etappes versterkt, al naar gelang de snelheid van de zeespiegelstijging. Ondertussen wordt het natuur-eiland Makkummerzand aangelegd in het IJsselmeer, ten westen van de Friese kust, die de IJssel met de waddenzee zal verbinden. Deze stap is essentieel om de spui-functie van de afsluitdijk op lange termijn veilig te stellen, en geeft een geweldige ecologische impuls aan de omgeving. Tenslotte wordt gebruik gemaakt van de unieke combinatie van getij en zoet en zout water om “blauwe energie” te ontwikkelen. Deze drie thema’s – de dijk als monument, het robuuste watersysteem, en de ontwikkeling van nieuwe vormen van energie – vormen de rode draad in de visie, en zijn gepresenteerd als een drieluik. De luiken zijn verbonden en completeren elkaar.

De Afsluitdijk als monument
De waarde van de afsluitdijk als monument hangt samen met zijn functie als waterkerende dijk. Zwaartepunt ligt bij het herstel van de unieke balans van het oorspronkelijke ontwerp. Gekozen is voor een stapsgewijs met de zeespiegel meegroeiende dijk, en daarmee een spreiding in tijd van investeringen. Bij verbreding van de dijk worden de mobiliteitsaspecten opnieuw bekeken om voldoende ruimte te creeren voor de capaciteitsbehoefte van de toekomst.